کارایی، اثر بخشی و بهره وری

کارایی به مفهوم ” درست انجام دادن کار ” است، و هدف آن کاهش هزینه و حداقل استفاده از منابع است. در این جا کارایی فقط افزایش کمی تولید کالا یا خدمت توجه دارد و به عنوان مثال میزان رضایت مندی یا میزان دستیابی به هدف های مطلوب مورد نظر قرار نمیگیرد. سنجش کارایی عملکرد از طریق اندازه گیری هزینه منابع در ارتباط با برآورده ساختن هدف، که به صورت مقایسه ستانده با نهاده های استفاده شده می باشد، صورت میگیرد.

اثربخشی عبارت است از درجه و میزان نیل به اهداف از قبل تعیین شده، به بیان دیگر با توجه به تلاش های انجام شده چه میزان نتایج مورد نظر حاصل شده است. به عبارت روشن تر اثربخشی، برخلاف کارایی، روشی است که چگونگی تحقق اهداف را مورد اندازه گری قرار میدهد. این مقیاس آثار تولید یا خدمات انجام شده برای جامعه را کمی و مقداری نموده و مشخص میکند که آیا از مجموعه نهاده ها یا منابع برای نیل به اهداف مورد نظر استفاده بهینه به عمل آمده است یا نه، لذا چگونگی تحقق این اهداف، اثربخشی نامیده می شود.

بهره وری تلفیقی از معیارهای کارایی و اثربخشی است. به عبارت بهتر بهره ور از ترکیب دو مؤلفه اثربخشی و کارایی نتیجه میگردد و به طور کلی نسبت ستانده واقعی به نهاده واقعی است. به این ترتیب بهره وری ، نه تنها “کمین بازده” بلکه “کیفیت بازده ” و تحقق هدف را نیز مورد سنجش قرار میدهد. موضوع عمده این است که یک زمینه اصلی برای مشکل اندازه گیری بخش خدمات وجود ندارد.هر صنعت خدماتی که مورد بررسی قرار گرفته است، شامل مسائل منحصر بفرد خود می باشد. برای بررسی روند بهره وری بخش خدمات و موضوع اندازه گیری آن نیازمند به تصمیم گیری بین دو بانک داده مختلف می باشد که میتواند در تحلیل بهره وری مورد بررسی قرار گیرد.